Dit blijkt uit een onderzoek van de Rutgers Nisso Groep, kenniscentrum seksualiteit. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum van het ministerie van Justitie.

Seksueel grensoverschrijdend gedrag
De term ‘seksueel grensoverschrijdend gedrag’ wordt gebruikt voor gedrag dat seksueel van aard is en de normen of grenzen van het slachtoffer overschrijdt. Seksueel misbruik is een vorm van seksueel grensoverschrijdend gedrag. De bevindingen geven geen aanleiding om een ijsberg te veronderstellen waarvan slechts het topje zichtbaar zou zijn. Als kinderen of jongeren slachtoffer worden van seksueel misbruik zijn daders vaker buurtgenoten dan vrijwilligers uit de organisatie waarbinnen het kind of de jongere actief is.

Zaken goed regelen maar niet teveel regels
Veel vrijwilligers en ouders kunnen zich moeilijk voorstellen dat seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen de eigen organisatie voorkomt. Ze willen wel graag weten of de lokale afdeling of koepelorganisatie de zaken goed heeft geregeld en waar men terecht kan als er iets aan de hand is. Coördinatoren, vrijwilligers en ouders vinden maatregelen belangrijk, maar tegelijkertijd wil men niet teveel regels. Zowel op landelijk als op lokaal niveau is er draagvlak voor de maatregelen die door de Ministers van Justitie en voor Jeugd en Gezin en de Staatssecretaris van VWS zijn voorgesteld, zoals een referentielijst, meldprotocol en omgangsregels, maar over het nut en de noodzaak van het verplicht stellen van een Verklaring Omtrent Gedrag zijn de meningen verdeeld. Sommige organisaties zien pas het belang en vragen om hulp als zich een incident voordoet in plaats van een ‘proactieve houding’ aan te nemen om risico’s op tijd te signaleren en aan te pakken.

Aanbevelingen
Hoewel de kans op seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen vrijwilligersorganisaties beperkt is, is natuurlijk ieder slachtoffer van seksueel misbruik er één teveel, stelt Justitie in een persbericht. ‘Vrijwilligersorganisaties en ouders moeten hun verantwoordelijkheid nemen om kinderen en jongeren te beschermen. Uit onderzoek blijkt dat met verschillende maatregelen het risico op seksueel grensoverschrijdend gedrag kan worden verkleind.’ Voorbeelden hiervan, aldus Justitie, zijn het opstellen en verspreiden van een gedragscode, het betrekken van ouders bij de activiteiten en het bevorderen van een open cultuur. Het bevorderen van een open cultuur vormt één van de meest succesvolle middelen ter voorkoming van seksueel misbruik binnen vrijwilligersorganisaties. Van een open cultuur is sprake wanneer over grensoverschrijdend gedrag gesproken kan worden, er geen taboe rust op seksualiteit en incidenten besproken worden.

Bron: ministerie van Justitie (september 2009)