Vakbladvoor sociale professionals
en het sociale domein

Leve het opbouwwerk

Er zijn van die functies/beroepen die ooit superpopulair waren, maar door omstandigheden worden wegbezuinigd. Dat was ook een beetje het lot van het opbouwwerk die zijn bloeiperiode had tussen de jaren '60 en midden jaren 80.

Het opbouwwerk activeerde mensen in buurten en wijken om concrete actie te ondernemen om hun leefomgeving te verbeteren via bewonersgroepen en wijkgerichte actiecomitees. Talloze publicaties uit de jaren 60 en 70 beschreven de opbouwwerk-methodiek, de beroepsgroep had een eigen landelijk netwerk via onder meer een beroepsvereniging De Eenzame Fietser en een eigen tijdschrift. 

Het opbouwwerk als zelfstandig beroep is door bezuinigingen en andere prioriteiten van lokaal beleid en bestuur vrijwel verdwenen in de vorm waarin het ooit bestond. Er is ook geen beroepsopleiding Opbouwwerk, de jarenlang tanende beroepsvereniging is zo goed als verdwenen. En dat is jammer. Opbouwwerk had een sterke functie in de bevordering van onderlinge verbinding van buurtbewoners. Waar nu het beleid inzet op een participatiesamenleving is ook gebaseerd op de vaststelling dat die betrokkenheid ver te zoeken is.

Recent is er een biografie verschenen van één van de pioniers van het opbouwwerk: Piet Willems in Den Bosch. Van 1974 tot eind jaren tachtig werkte Piet als opbouwwerker in het beroemde welzijnsproject Den Bosch-Oost, een basisdemocratisch experiment (tegenwoordig zouden we het bewonersbedrijven noemen) en groeide uit tot een ‘icoon van het opbouwwerk’. In de jaren negentig tot zijn dood in 2004 werkte Piet stedelijk met allerlei kwetsbare groepen mensen, hij sprak daarbij altijd over het ’souterrain van de samenleving’. De biografie kan op deze pagina worden besteld.

Piet Willems was een Opbouwwerker die de zwakkeren van de samenleving voorhield dat zij hun eigen problemen moesten oplossen. Hij gaf hun het geloof en de moed het zelf te doen. Hun grootste vijand was de overheid en de instellingen die door de overheid werden betaald. 'Zij pronkten met de veren van de initiatiefnemers en zogen de activiteiten de systeemwereld in, waarna ze vervolgens mislukten'. Citaat: Radicaal kiezen voor opbouwwerk (P. Willems en H. Broekman 2001).  
 
Is de 'participerende samenleving' een modern antwoord op de weerstand van weleer? In het boek Burgers doen het zelf! (2018) van Ad en Freya Pijnenborg, wordt de ontwikkeling van een 1e zorgcoöperatie in Nederland beschreven. Interessant voor overheden, professionals en zorg- en welzijnsopleidingen, te leren omgaan met burgers en hun initiatieven. 

 



Naar homepage







Reacties op dit artikel:


- Nog geen reacties

Uw reactie, mening:
Vul het volgende veld niet in:
Naam:
Email:
Bericht:

Uw reactie is niet anoniem. Uw IP adres zal worden opgeslagen.