Alleen als ouders en jongeren beiden overtuigd worden dat alcohol onder de zestien slecht is, kan het beginnen met drinken worden uitgesteld. Dat is de conclusie uit het PAS-onderzoek: Preventie van Alcoholgebruik onder Scholieren. Het is de eerste keer dat in Nederland op zo grote schaal is onderzocht of en hoe het alcoholgebruik van jongeren uitgesteld kan worden. Het onderzoek is uitgevoerd door de Universiteit Utrecht in samenwerking met het Trimbos-instituut.

Nee zeggen is lastig
Voor veel Nederlandse jongeren is het de gewoonste zaak van de wereld: het drinken van (teveel) alcohol op jonge leeftijd. Bijna negentig procent van de jongeren drinkt alcohol voordat ze zestien zijn. ‘Nee’ zeggen is lastig; ‘al mijn vrienden drinken ook’ is een veelgehoord credo. Daarnaast spelen de ouders een grote rol in het alcoholgebruik van hun kinderen; zij bieden zelf vaak het eerste drankje aan onder het mom dat ‘het verstandig is onder toezicht te leren omgaan met alcohol’. Dit remt het gebruik van alcohol echter niet. Integendeel, ouders die hun kroost geen regels stellen en hen toestaan om thuis te drinken stimuleren alcoholgebruik.

PAS-onderzoek
In het onderzoek ‘Preventie van Alcoholgebruik onder Scholieren’ (PAS) zijn meer dan 3000 jongeren (12 -15 jaar) en hun ouders drie jaar gevolgd. Onderzocht is of het beginnen met wekelijks drinken uitgesteld kan worden. Ouders die meedoen aan een PAS-project, krijgen op school informatie over de gevolgen van alcohol op jonge leeftijd. Ze worden aangemoedigd om regels te stellen; geen alcohol voor je zestiende. De eerstejaarsleerlingen volgen in de klas vier computerlessen van de e-learning module van het project De gezonde school en genotmiddelen (Trimbos-instituut). In de tweede klas volgt een korte herhalingsles.

Jongeren én ouders informeren
De resultaten laten zien dat het alcoholgebruik van jongeren alleen uitgesteld kan worden als jongeren én hun ouders worden geïnformeerd over hoe en waarom jongeren geen alcohol zouden moeten drinken. Als alleen ouders of alleen hun kinderen hierover worden geïnformeerd, zoals dat nu vaak het geval is, dan heeft dat geen zin. Het is wel van belang te beginnen met PAS voordat het kind regelmatig drinkt; alleen dan heeft het effect. Jongeren moeten zelf overtuigd zijn dat alcohol slecht voor hen is en weten hoe ze ‘nee’ kunnen zeggen. Dat lukt alleen als zij daarbij gesteund worden door ouders die regels stellen.

Breder pakket overheidsmaatregelen nodig
Hoewel het percentage jongeren van 12-14 jaar dat wekelijks alcohol drinkt is afgenomen met 10%, er is nog steeds een aanzienlijk percentage jongeren dat wel alcohol drinkt. De gecombineerde voorlichting – ouderavonden en lessen op school – kan het alcoholgebruik onder jongeren uitstellen. Naast implementatie van deze interventie blijft een breder pakket van (overheids)maatregelen nodig.

Download hier het artikel Preventing Heavy Alcohol Use in Adolescents (PAS): Cluster Randomized Trial of a Parent and Student Intervention offered Separately and Simultaneously (Ina M. Koning, Wilma A.M. Vollebergh, Filip Smit, Jacqueline E.E. Verdurmen, Regina J.J.M. van den Eijnden, Tom F.M. ter Bogt, Håkan Stattin, Rutger C.M.E. Engels), dat op 11 september 2009 is verschenen in het internationale wetenschappelijke tijdschrift 'Addiction'.

Bron: Trimbos-instituut (september 2009)