Vakbladvoor sociale professionals
en het sociale domein

Dove kinderen hebben andere emotionele ontwikkeling dan horende

Als dove 12-jarige kinderen wordt gevraagd wat verrast of nieuwsgierig betekent, kan tweederde niet aangeven wanneer je een dergelijke emotie voelt.

Ze kunnen ook geen omschrijving geven van de emotie. De meeste horende leeftijdsgenootjes wel. Dat zegt ontwikkelingspsycholoog Carolien Rieffe die 1 november haar oratie houdt over emotionele ontwikkeling.

Andere emotionele ontwikkeling
Een taalprobleem ligt aan de basis van de atypische emotionele ontwikkeling bij dove kinderen. Maar er is meer aan de hand. Dove kinderen laten duidelijk een ándere emotionele ontwikkeling zien dan horende. Niet alleen taal staat centraal in de emotionele ontwikkeling, ontdekte de Leidse ontwikkelingspsycholoog Carolien Rieffe.

Oratie Carolien Rieffe 1 november
Rieffe houdt 1 november haar oratie aan de Universiteit Leiden. Ze is bijzonder hoogleraar Sociale en Emotionele Ontwikkeling bij kinderen met auditieve en/of communicatieve beperkingen, op een bijzondere leerstoel van de Nederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind. Carolien Rieffe doet al 10 jaar onderzoek naar de emotionele ontwikkeling van dove kinderen in vergelijking met horenden.

Harder huilen helpt
Zijn emoties aangeboren, en ben je dus slachtoffer van je eigen emoties? Nee, zegt Rieffe, integendeel. Een baby blijkt al in staat om emoties te reguleren. Harder huilen betekent meer aandacht van moeder, maar boosheid betekent meer afstand. Hoe laat je twee belangen parallel lopen? Dat is een ontwikkeling die veel input en bijsturing vergt van de sociale omgeving. Dat proces heet emotie-socialisatie.

Hoe houd ik de relatie goed?
Dove kinderen die opgroeien in een horend gezin kunnen de eigen emoties onderkennen en deze aan anderen kenbaar maken. Maar ze houden daarbij minder rekening met het effect op de ander: hoe los ik dit op en hoe houd ik mijn relatie goed? Ze reageren minder strategisch lijkt het. Of hanteren ze een andere strategie die door de horende omgeving als negatief wordt beoordeeld?

Langer boos en langer verdrietig
Daarbij komt ook nog uit recent onderzoek naar voren dat dove kinderen meer moeite hebben dan horende kinderen om hun negatieve emoties te handelen. Ze zijn langer boos en langer verdrietig. Rieffe doet nu onderzoek naar het effect hiervan op psychopathologie en sociale problemen. Die komen bij dove kinderen vaker voor dan bij horende. Dit werpt nieuw licht op de rol van de omgeving bij de emotionele ontwikkeling van een kind.

Nieuw onderzoek
In Nederland krijgt nu 95 % van de dove kinderen zonder extra problemen een cochleair implantaat (CI). Deze operatief ingebrachte prothese zet geluid om in elektrische pulsen die direct de gehoorzenuw stimuleren. Ouders schatten de levenskwaliteit van hun dove kind mét CI altijd hoger in dan ervoor. Terwijl onderzoek ook aantoont dat de gedrags- en emotionele problemen bij deze kinderen nog steeds hoger is dan bij horende leeftijdsgenootjes. Hoe zit dat? Tijd voor nieuw onderzoek.

Emotionele ontwikkeling testen
Rieffe presenteert in haar oratie ook enkele eerste resultaten van vier jaar onderzoek met prof Johan Frijns, LUMC afdeling KNO, naar de emotionele ontwikkeling bij deze nieuwe populatie kinderen. Zij heeft met haar onderzoeksgroep een test ontwikkeld om emotionele ontwikkeling van alle kinderen met communicatieve stoornissen gedurende een langere tijd in kaart te brengen. Het gaat om * kinderen met een cochleair implantaat * kinderen met ernstige spraaktaalstoornissen * kinderen met een autismespectrumstoornis

Meten is weten
Rieffe richt zich hiermee op de allerjongste groep, kinderen tussen de 1 en 6 jaar: ‘Immers, willen we preventieve maatregelen kunnen treffen, dan is het zaak zo vroeg mogelijk interventies toe te passen. Daarvoor moeten we dan echter wel eerst in kaart brengen welke aspecten van het emotioneel functioneren bij deze groepen bijdragen aan een gezonde ontwikkeling, en welke aspecten juist een risico vormen.’

 Bron: Rijksuniversiteit Leiden



Naar homepage



Relevante categorieën:






Reacties op dit artikel:


sonja ehlers
09 november 2010 - 17:36


Ik ben blij met dit artikel. ik werk met horende en dove studenten en ervaar bij de dove studenten, ook de heel intelligente die goed met de taal om kunnen gaan meer moeite met reflecties op hun handelen.


Uw reactie, mening:
Vul het volgende veld niet in:
Naam:
Email:
Bericht:

Uw reactie is niet anoniem. Uw IP adres zal worden opgeslagen.